Inspiratiegids Op weg naar Thuis: werken aan autonomie voor mensen met het syndroom van Korsakov
Wat komt er kijken bij het opzetten van een woonvorm waarin mensen met het syndroom van Korsakov meer autonomie en eigen regie krijgen? Annelies van Rijn bundelde de lessen uit het project Op Weg naar Thuis in een inspiratiegids. Vanaf nu te downloaden via onze kennisbank.
In maart 2025 verhuisden zes bewoners van Domus Nostra naar de nieuwe Eigen Regie afdeling van Saffier: een woonvorm met een eigen appartement, een eigen keuken, een deurbel en meer ruimte om zelf te bepalen hoe je dag eruitziet. Wat deze woonvorm in de praktijk voor bewoners betekent, lieten we eerder zien in het interview met Annelies van Rijn, psycholoog bij Saffier en promovenda bij het UNC-ZH.
Sindsdien is het project verder gegroeid, en zijn de ervaringen wetenschappelijk geëvalueerd met subsidie van ZonMw. Al die kennis is nu gebundeld in de inspiratiegids Op weg naar thuis.
"Het leek mij goed om alle leerlessen die zijn opgedaan in het project te bundelen, zowel de resultaten vanuit het onderzoek als de praktische inzichten," vertelt Annelies. De vragen van andere organisaties speelden daarbij een grote rol: "De vragen die zijn gesteld vanuit andere organisaties die soortgelijke plannen hebben, vormden input voor het opzetten van de gids."
Wat vind je in de gids?
De gids is opgebouwd rond drie kernvragen:
- Waarom? De aanleiding vanuit de praktijk en wat we weten over autonomie bij het syndroom van Korsakov.
- Wat? Hoe de Eigen Regie afdeling er concreet uitziet, van de fysieke inrichting tot het therapeutisch leefmilieu, en wat bewust hetzelfde is gebleven als in de reguliere Korsakovzorg.
- Hoe? Een stappenplan in zeven stappen, van draagvlak creëren en het selecteren van bewoners tot de verhuizing, het evalueren en het opschalen.
Onderweg staan de resultaten van het evaluatieonderzoek, casusbeschrijvingen en eerlijke leerpunten. Want het ging niet altijd goed. Zo bleek de stap voor één bewoner uiteindelijk te groot, en liet het onderzoek zien dat meer autonomie ook nieuwe uitdagingen oplevert, bijvoorbeeld rond budgetteren en maaltijden plannen.
Geen blauwdruk, wel inspiratie
Annelies benadrukt dat de gids geen kant-en-klaar recept is: "Niet alle inzichten zullen één op één kunnen worden overgenomen, uiteindelijk maakt het uit hoe je organisatie is ingericht, met welke visie er gewerkt wordt en de locatie van de organisatie. Daarom is het een inspiratiegids genoemd, ik hoop dat het inspireert om over het onderwerp autonomie na te denken."
Ook wie geen nieuwe afdeling kan bouwen, kan zich laten inspireren. De gids laat zien dat autonomie ook zit in kleine dingen: een keukenblokje in de woning, een deurbel bij een bestaande woonruimte, of zelf je bed mogen uitkiezen.
Samen gemaakt
Wij zijn blij met deze inspiratiegids, die tot stand is gekomen in samenwerking met Saffier, het Universitair Netwerk voor de Care Zuid-Holland (UNC-ZH), Lelie zorggroep Slingedael en het Korsakov Kenniscentrum, en mede mogelijk werd gemaakt door ZonMw.
Downloaden
De inspiratiegids en alle bijlagen zijn te vinden in onze kennisbank.
Lees ook het interview met Annelies van Rijn.