Ruimte voor erkenning en inzicht met nieuwe flyer voor naasten
"Mijn vader belt mij nooit meer, hij geeft niet meer om me." Of: "Mijn partner wil weer samenwonen, hij begrijpt maar niet dat het thuis echt niet meer gaat." Als maatschappelijk werker, psycholoog of medewerker Korsakov heb je regelmatig te maken met de naasten van mensen met het syndroom van Korsakov. Hoe maak je het onzichtbare zichtbaar? De Vakgroep Maatschappelijk Werk introduceert een nieuwe flyer die hierbij ondersteunt.
Voor professionals vraagt een gesprek over de impact van het syndroom van Korsakov om vakkundig balanceren. Je schakelt tussen erkenning geven voor het verdriet van de naaste en het bieden van inzicht in de complexe hersenschade van de cliënt. Deze nieuwe flyer is ontwikkeld om dat gesprek te ondersteunen en de naaste na afloop iets tastbaars mee te geven.
De herkenbare praktijk als ingang
Wie de flyer voor het eerst ziet, herkent direct de kreten op de voorzijde. Deze zijn niet zomaar gekozen; ze komen rechtstreeks uit de spreekkamers van de vakgroepleden.
Tobias Lange (Atlant), één van de voorzitters van de vakgroep Maatschappelijk Werk: "De teksten op de voorkant fungeren als deuropener. Neem de uitspraak: 'Mijn broer stelt steeds dezelfde vragen'. Voor een naaste kan dat slopend zijn; je voert ieder bezoek weer hetzelfde gesprek. Heeft dat wel zin? Als professional kun je de flyer erbij pakken en laten zien dat dit een direct gevolg is van de geheugenstoornissen. Het haalt de angel uit de frustratie. Het is geen onwil, het is de schade."
Hoe je de flyer inzet in de praktijk
De flyer is nadrukkelijk niet bedoeld als een brochure die je 'even' meegeeft bij de receptie. Het is een instrument dat zijn waarde bewijst wanneer er context bij wordt gegeven tijdens een gesprek.
- Inzicht geven De flyer helpt om symptomen zoals apathie (interesseverlies) of een gebrek aan ziekte-inzicht bespreekbaar te maken. Het maakt voor de naaste inzichtelijk waarom de cliënt soms zo 'onverschillig' lijkt te reageren.
- Herkenning als eerste stap De citaten op de voorkant zijn letterlijk overgenomen uit de praktijk. Voor naasten die zich vaak alleen of schuldig voelen, werkt dit als een moment van erkenning: "ik ben dus niet de enige". Dit besef doorbreekt de eenzaamheid en maakt de weg vrij voor het echte gesprek. De focus verschuift hiermee van de frustratie over het gedrag van de cliënt naar de vraag hoe de naaste zelf overeind blijft.
- Ruimte voor contactgegevens De witruimte onderaan de flyer is een essentieel onderdeel van het ontwerp. Deze plek is bedoeld om de flyer te personaliseren met informatie die voor de naaste op dat moment het meest relevant is. Denk aan de contactgegevens van de betrokken organisatie of het directe nummer van de zorgprofessional.
Ontwikkeld vanuit de vakgroep
De ontwikkeling van de flyer is een resultaat van de krachtenbundeling binnen de Vakgroep Maatschappelijk Werk van het Korsakov Kenniscentrum. De groep (bestaande uit zo'n 15 professionals uit verschillende KKC-instellingen) zag dat er behoefte was aan een kort, krachtig middel dat de kern raakt zonder de naasten te overspoelen met medische tekst. Ook psychologen uit het netwerk hebben hun expertise gedeeld om de informatie scherp en betrouwbaar te houden.
De vakgroep blijft in beweging. Zo is lid Laura Beckers-Witvoet (MeanderZorggroep Limburg) inmiddels de kartrekker voor een volgend project: een flyer specifiek gericht op psycho-educatie aan kinderen. Want ook kinderen hebben hun eigen 'kapstok' nodig om de veranderde wereld van hun vader of moeder te begrijpen.
"Een verlengstuk van je vakmanschap"
Tobias benadrukt dat de flyer vooral rust moet bieden: "Je gebruikt de flyer om de naaste te erkennen in de zwaarte van hun rol, terwijl je tegelijkertijd de medische realiteit uitlegt. We hopen dat dit bijdraagt aan meer inzicht en begrip bij naasten ten aanzien van het gedrag dat zij bij de persoon met het syndroom van Korsakov zien. Je geeft ze iets in handen waar ze op kunnen terugvallen wanneer het thuis, na een emotioneel bezoek, weer even moeilijk wordt. Het is een naslagwerkje dat de boodschap uit het gesprek levend houdt."
Download de flyer in de kennisbank
De flyer is nu beschikbaar in de kennisbank van het KKC. Er is een digitale PDF voor schermgebruik en een drukklare versie voor organisaties die de flyer fysiek willen laten drukken. Download de flyer in de kennisbank.
Sluit je aan bij de vakgroep
Ben je maatschappelijk werker,is jouw organisatie aangesloten bij het KKC en wil je net als je collega maatschappelijk werkers je vakgebied professionaliseren? Je bent van harte welkom als lid van onze vakgroep. Lees meer over de vakgroep.