Verwanten en verwijzers

Verwanten en verwijzers

Iemand met Korsakov in uw omgeving?

Alcoholverslaving is al problematisch genoeg, door Korsakov worden de problemen alleen maar groter. Zelfstandig leven wordt steeds lastiger voor mensen met Korsakov. Ze zorgen steeds slechter voor zichzelf. Hulp en zorg wijzen zij steeds af. Ze zien gewoon niet wat er met hen aan de hand is. Door het gedrag van iemand met Korsakov krijgt de naaste omgeving het vaak zwaar te verduren.

De pagina Alles over Korsakov geeft feitelijke informatie over Korsakov. Hieronder vind je meer informatie over waarmee je te maken krijgt als iemand in je omgeving mogelijk Korsakov heeft. Het geeft een beter begrip van de situatie. Het helpt als je aan zorgverleners goede informatie kunt geven over de cliënt (als deze hiermee akkoord gaat). Zo draag je bij aan de juiste zorg en behandeling voor de cliënt.

Diagnose, gespecialiseerde zorg, verbetering leefsituatie

Als iemand in je omgeving (mogelijk) Korsakov heeft, bespreek dan eerst met de huisarts wat het beste is om te doen. De huisarts kan verwijzen voor hulp bij de alcoholverslaving en diagnostiek naar gespecialiseerde GGZ-instellingen, zorginstellingen, behandelaren en hulpverlenende instanties. Mogelijk is er nog een kans Korsakov te voorkomen. Ook kan een professional de juiste diagnose stellen. Korsakov is niet te genezen. Juist daarom is voor het vervolgtraject een tijdige start van de zorgverlening en juiste diagnostiek van groot belang. Wel kan de leefsituatie van iemand met Korsakov verbeteren door de tijdige inzet van passende zorg en behandeling. Soms kan dat nog in de thuissituatie, vaak is iemand echter aangewezen op langdurige zorg met behandeling.

Aarzeling over opname

In veel gevallen is het onmogelijk voor familie en vrienden in de omgeving om iemand te laten stoppen met drinken. Dat is een pijnlijke realiteit. De omgeving probeert soms voor de buitenwereld verborgen te houden dat zij iemand met een alcoholprobleem in hun midden hebben. Er kunnen schaamtegevoelens meespelen. Familie en vrienden voelen zich vaak schuldig omdat ze niet zelf kunnen zorgen voor iemand met wie ze ook mooie tijden hebben beleefd voordat het drinken begon. Opname in bijvoorbeeld een GGZ-instelling of een verpleeghuis wordt soms ervaren als afschuiven van de eigen verantwoordelijkheid. Dat is begrijpelijk. Het is moeilijk te accepteren, maar professionele hulp is meestal de enige en beste oplossing voor het drinkprobleem en de verwaarlozing bij mensen met Korsakov.

Professionele hulp de enige en beste oplossing

Bijna iedereen met Korsakov moet vroeg of laat in een woonvoorziening (verpleeghuis of beschermd wonen) worden opgenomen. Het is noodzakelijk dat de cliënt stopt met alcoholgebruik. Daar is regelmatig enige drang of zelfs dwang en langdurige controle voor nodig. De cliënt zal weer gaan drinken als hij de kans krijgt. Zonder ingreep blijft het drinkgedrag met mogelijk verlies van hersenfuncties doorgaan.

Veel mensen bij wie Korsakov wordt vermoed, komen via het ziekenhuis, de verslavingszorg, huisartsen of de GGZ in beeld. Een GGZ-instelling of een gespecialiseerde zorginstelling kan de diagnose stellen. Eerst wordt de alcoholverslaving behandeld. Het is namelijk pas mogelijk een goede diagnose voor Korsakov te stellen als iemand niet meer drinkt.

Mogelijk is permanent toezicht nodig om escalatie te voorkomen. Het kan ook zijn dat er 24 uur per dag zorg nabij moet zijn. Soms is door zware regieproblemen opname in een woonvoorziening met 24-uurszorg en behandeling noodzakelijk.

De zorg en behandeling voor mensen met Korsakov vraagt veel kennis en expertise. Gelukkig zijn er in Nederland gespecialiseerde verpleeghuizen en beschermde woonvormen voor mensen met Korsakov. De medewerkers zijn speciaal opgeleid om gericht zorg en behandeling te kunnen bieden aan mensen met Korsakov. Zij streven samen met de cliënt naar een optimale kwaliteit van leven. Zij kennen alle ins en outs van het gedrag van iemand met Korsakov en weten wanneer ze streng moeten zijn en wanneer begripvol mogen optreden. Ook werken zij veelal multidisciplinair samen. De zorg is 24 uur per dag aanwezig, op maat, biedt structuur in de dag en een zinvolle dagbesteding.

Wat de beste behandeling is, bepalen artsen en behandelaren in overleg met de cliënt. De zorgverleners zijn altijd bereid uitleg te geven over de gekozen behandeling. Ook kunnen hulpverleners familie en verwanten helpen bij het begrijpen en accepteren van het Korsakovsyndroom en de gevolgen ervan. Bekijk het overzicht van alle instelling zijn aangesloten bij het Korsakov Kenniscentrum.

Waar krijg je mee te maken?

  • Geheugenverlies
  • Confabuleren: fantasieverhalen vertellen
  • Onzekerheid, faalangst
  • Verwaarlozing, spullen kwijtraken

Geheugenverlies

Hoewel er van alles misgaat in hun leven, proberen mensen met Korsakov overal een aannemelijke verklaring voor te geven. Ze proberen voortdurend falen te voorkomen of te verbloemen. Ze kunnen heel creatief zijn om de realiteit te verhullen. Dat maakt het lastiger de beperkingen van iemand met Korsakov meteen te herkennen. Het kan een sluipend proces zijn of in korte tijd verergeren.

Confabuleren: fantasieverhalen vertellen

Mensen met Korsakov confabuleren vaak: ze vertellen fantasieverhalen om 'gaten' in het geheugen op te vullen. Dit doet bijna iedereen die met een geheugenstoornis. Bij confabuleren is iemand er zelf van overtuigd dat hij de waarheid vertelt. Voor de omgeving is het vaak niet te begrijpen. Belangrijke zaken of gebeurtenissen die net plaatsvonden, lijkt iemand alweer vergeten te zijn. Wijs je de diegene hierop, dan kunnen conflicten ontstaan. Hij voelt zich betrapt en schiet in de verdediging.

Faalangst, vermijdingsgedrag of agressie

Voor iemand met Korsakov is de dag vol onzekerheden door de geheugenstoornissen. Wat is er met mij aan de hand? Waarom ben ik niet gewoon thuis? Waar is de uitgang? Hoe laat gaan we aan tafel? Waar is het toilet? Aan wie kan ik hier iets vragen of wie zijn al die mensen om mij heen? Hoe vaak je het ook vertelt, iemand met Korsakov vergeet het snel weer. Dingen onthouden lukt niet meer. Wel is er een vaag besef dat hij het had kunnen weten. Dit veroorzaakt een groeiende angst om fouten te maken.

Ook worden mensen met Korsakov onzeker en krijgen ze faalangst omdat ze door hun geheugenverlies in allerlei probleemsituatie terechtkomen die ze niet meer zelf kunnen oplossen. De ene persoon met Korsakov reageert hierop door zich terug te trekken en geen initiatief meer te nemen. De andere wordt juist agressief.

Een gestructureerde dagindeling, gebruik van een persoonlijke agenda en een planbord of agendahorloge kunnen de cliënt hierbij ondersteunen.

Verwaarlozing, spullen kwijtraken

Veel mensen met een alcoholverslaving en mensen met Korsakov verwaarlozen zichzelf. Ze besteden geen aandacht meer aan gezond eten, hun eigen verzorging en de zorg voor bijvoorbeeld hun huis. Dat heet decorumverlies. Ook maken veel mensen met Korsakov zich niet meer druk over persoonlijke eigendommen en raken snel spullen kwijt. Of verzamelen wel spullen maar vergeten waar ze die hebben opgeborgen. Het leidt tot onbegrip en conflicten met anderen.

Wat kun je zelf doen?

  • Niet wijzen op fouten,
    iemand met Korsakov vergeet van alles, maar hem steeds op fouten wijzen werkt averechts. Dat maakt iemand alleen maar onzekerder. Ook kan het voortdurend leiden tot conflicten.
  • Hulp in de oriëntatie,
    Het meest zinvol is hulp in de oriëntatie. Meestal zijn eenvoudige hulpmiddelen voor iemand een uitkomst. Bijvoorbeeld een agenda om afspraken in te noteren of foto's om personen te kunnen herkennen. Een ander voorbeeld is een lijstje met de volgorde van te verrichten handelingen, bijvoorbeeld: opstaan, wassen en aankleden. Mensen met Korsakov kunnen vaardigheden weer (automatisch) aanleren via een bewezen interventie Foutloos Leren bij Korsakov. Het toepassen van deze interventie vereist wel een specifieke doelgroepgerichte training Foutloos Leren bij Korsakov. In de e-learning module van het Korsakov Kenniscentrum kun je alle basis informatie over het syndroom van Korsakov vinden.
    Bekijk de e-learning.
  • Hulp bij vast dagritme,
    Iemand met Korsakov heeft een vast dagritme nodig. Dat geeft houvast en veiligheid. Faalangst zal dan minder vaak voorkomen. Een vast dagritme aanbrengen en volhouden kost echter veel tijd.
  • Hulp bij verwaarlozing (decorumverlies),
    Regelmatig schone kleding aandoen, kleding wassen, een dagelijkse douche- of wasbeurt, de patiënt is er vaak moeilijk zelf voor te motiveren. Aandacht en actieve sturing en begeleiding van anderen zal nodig blijven.
Inschrijven voor onze nieuwsbrief